Prawo autorskie

Historyczny rozwój prawa autorskiego

Na tle historii innych dyscyplin prawa, prawo autorskie jest stosunkowo nową regulacją. Najsprawniejsi z starożytnych prawodawców – Rzymianie nie znali pojęcia dzieła (utworu) jako dobra niematerialnego, czy też prawa autorskiego. Co prawda eksploatacja dzieł w czasach starożytnych ograniczała się do ręcznych reprodukcji, przedstawień teatralnych, recytacji czy zakupu dzieł plastycznych lub rzeźbiarskich, jednakże prawa moralne autora nie były w poszanowaniu. Brak mechanicznych sposobów powielania dzieł ograniczał problem znanego dziś „piractwa” czy „plagiatu”, a co za tym idzie wynagrodzenia autorskiego za rozpowszechnianie utworu. Przeważnie zakup nośnika dzieła czy rękopisu był tożsamy z zakupem samego dzieła.

Pewną zmianę w podejściu do autorstwa spowodowało wynalezienie druku przez Gutenberga około 1450 roku, umożliwiając zwielokrotnianie dzieł piśmienniczych bez ograniczeń.  Przez kolejne 250 lat zajmowano się prawie wyłącznie regulacjami prawnymi dotyczącymi powielania dzieł. Opierano je o przywileje wydawane przez władców, rady miejskie lub gildie księgarskie. Przywileje wydawane były przeważnie księgarzom i drukarzom, a nie autorom. W sztuce zwrot w rozumieniu prawa autorskiego obserwujemy na pograniczu średniowiecza i renesansu za sprawą Albrechta Dürera.

Dotychczasowa sztuka średniowiecza była podporządkowana wierze, jej celem było unaocznianie najważniejszych nauk kościoła, miała ona pełnić funkcję objaśniania i nauczania prawd wiary, zwłaszcza ludzi niewykształconych. Artysta był rzemieślnikiem, a jego prace były anonimowe, co miało na celu wyeksponowanie wartości dydaktycznych, moralnych czy też teologicznych dzieła. Uważano, że sztuka pochodzi od Boga, a artysta jest jedynie pośrednikiem, który tworzy pod wpływem inspiracji Ducha Świętego. Autorstwo było rozumiane inaczej niż w dzisiejszych czasach. Według świętego Bonawentury autorstwo było determinowane stopniem samodzielności wykonania dzieła. Twórców podzielił on w następujący sposób: skryba (scriptor) jest to osoba jedynie kopiująca cudzą książkę, kompilator (compilator) osoba łącząca elementy różnych niezależnych od siebie dzieł, komentator (commentator) osoba kopiująca książkę i dodająca do niej własne wyjaśnienia i w końcu autor (auctor) jako osoba pisząca własną pracę, a jedynie korzystająca z fragmentów innych dzieł w celu poparcia swoich myśli. W okresie średniowiecza kopiowanie dzieł wchodziło w skład kształcenia artystycznego, nie przejmowano się pojęciem plagiatu, a samo odtwarzanie dzieł wielkich mistrzów było sposobem wyrażenia szacunku dla ich twórczości. Sztuka średniowiecza trwała w konwencji – jeżeli coś było dobre należało to powielać. Istotnym odkryciem stała się technika miedziorytu, która pozwalała szybko i tanio powielać obrazy. Anonimowość zaczęła powoli zanikać od połowy XV wieku. Artyści zaczęli uświadamiać sobie wartość i niepowtarzalność swojej sztuki, rozpoczęto praktykę sygnowania utworów. Dzieła podpisywano własnoręcznie nazwiskiem lub monogramem, popularne były też oryginalne znaki i ornamenty. Celem identyfikacji twórcy często wplatali w swoje dzieła własne portrety lub inne indywidualne znaki. Ponadto dodawano również pieczęcie i znaki warsztatowe cechów, które miały zapobiegać fałszerstwu jak i dawały gwarancję jakości. Istotną rolę odgrywała tu wartość ekonomiczna dzieła, która zapewniała większy zysk przy sprzedaży wytworu uznanego artysty.
Czytaj dalej

Przygotowanie graficznych plików do druku

Niniejszy artykuł jest wprowadzeniem do zasad DTP, które każdy aspirujący do miana Grafika powinien znać.
Zacznijmy od podstaw.

Czym jest DTP?

DTP (ang. Desktop Publishing – publikowanie zza biurka) –termin ten oznacza komputerowe przygotowanie do druku. [..] W ramach DTP można również zarządzać przepływem prac w drukarni oraz sterować urządzeniami przygotowalni poligraficznej, jak i samej drukarni. Istotne jest, że DTP zajmuje się nie tylko samym obrazem, ale także kształtem podłoża, tak więc termin ten dotyczy także projektowania np. niezadrukowanych opakowań i innych form wykrawanych z papieru, kartonu czy też np. kształtów wycinanych z folii samoprzylepnej. – Wikipedia

W tym artykule skupimy się jedynie na pierwszej części tego procesu, czyli na przygotowaniu do druku.
Czytaj dalej

Podstawy typografii i parowania fontów

Przy wyborze typografii istnieje niepisana zasada, mówiąca że fonty powinny ze sobą współpracować i być ze sobą spójne.
Dobra typografia to ponad połowa sukcesu przy projektowaniu graficznym. W jaki więc sposób powinniśmy  zestawiać ze sobą fonty, a których z kolei powinniśmy się wystrzegać całkowicie? W tym wpisie znajdziecie odpowiedzi na te pytania jak i  na inne z zakresu typografii, a także listę stron i materiałów, które pomogą Wam w projektowaniu.

 
Czytaj dalej

Anita Blake, Jean-Claude, Asher. Proces twórczy.

Anita Blake, Jean Claude & Asher Portret

Digital Painting, szkic i kolorowanie w Photoshopie przy pomocy tabletu graficznego Wacom Intuos.
Anita’ s body referred from Ember 13 by faestock
Jean Claude’s and Asher’s clothes inspired by Dracula Clothing
Face models:
Anita Blake – Katie McGrath 
Jean- Claude – Nir Lavi 
Asher- unknown

anita__asher__jean_claude_concept_sketch_by_sunakoprincess-daie3h2

L.K. Hamilton - Anita Blake series Magdalena Wojarska

triumwirat-color